Emotionele groei bij jonge voetballertjes: Wat gaat er toch om in het hoofd van een jonge sporter?

‘Pak die bal, doorlopen, val aan… !’ schreeuwende ouders langs de lijn, een coach/trainer die probeert het beste uit het team te halen, teamgenoten die elkaar hun ongevraagde mening geven… Hoe leer je in een voetbalteam naar elkaar kijken en naar jezelf? Teamsport zou goed zijn voor de ontwikkeling van een kind, ze leren hiermee met elkaar te communiceren, samen te werken, omgaan met kritiek en het opbouwen van zelfvertrouwen. Ze leren emoties te begrijpen, zowel van zichzelf als van anderen en hun eigen emoties te controleren. Vaardigheden die ze als volwassenen goed kunnen gebruiken. Als trotse voetbalmoeder van een jong voetbaltalentje én TTISI EQ (emotionele intelligentie) gecertificeerde probeer ik mijn kennis van EQ te gebruiken om mijn talentje en zijn team op weg te helpen in hun emotionele ontwikkeling.

Kan je je beheersen als je wordt uitgedaagd, zowel door andere kinderen als door bijvoorbeeld het publiek of de scheidsrechters? Raak je gefrustreerd bij een blessure? Of na het verliezen van een wedstrijd? En hoe reageer je op het publiek langs de kant? Dit heeft alles te maken met Zelfregulatie, iets wat bij een kind nog niet echt ontwikkeld is maar zeker gestuurd kan worden. Een leuk voorbeeld hiervan is hoe jouw kind omgaat met zijn emoties na het verliezen van een wedstrijd. Boos worden, schelden, huilen? Begrijpelijk, maar soms onhandig. Ik leer mijn kind dat hij zeker emoties mag tonen maar dat hij wel moet weten op welke momenten. Beter in de auto of thuis stoom afblazen, dan op het veld of in de kleedkamer, omdat hij daarmee ook anderen mee kan trekken in zijn bui. Of omdat anderen op zo’n moment een beeld krijgen van hem dat misschien niet klopt.

Belangrijk is bovendien dat kinderen leren om welke emotie het gaat. Een voorbeeld, mijn zoontje is wel eens boos, mopperend op de tegenstander uit de kleedkamer gekomen. Toen ik ging doorvragen waarom, bleek uiteindelijk dat hij vooral teleurgesteld was over een gemiste scoringskans. Op zo’n moment kan ik uitleggen dat de boosheid eerder een teleurstelling is. Hier ontwikkelt zich het Zelfbewustzijn.

In een teamsport als voetbal speelt ook Sociaal Bewustzijn een grote rol. Snap je hoe je teamgenoten zich voelen? Herken je wat er bij een maatje speelt? Zit je teamgenoot niet zo lekker in de wedstrijd en speelt hij anders dan normaal? Ga je dan tegen hem aan klagen of lopen foeteren? Je kunt je kind leren om de volgende vraag te stellen: wat zou jij van je teamgenootje willen horen als jij minder goed in de wedstrijd zit?

Als ouder zie je vaak snel welke kinderen in een team gemakkelijk contact kunnen leggen met andere spelertjes, of dat nou op een pro actieve manier of juist een wat rustigere manier gaat. De kinderen die met iedereen een goede band hebben spelen vaak een belangrijke rol in hoe leuk en hoe succesvol een team is. Ze zijn goed op het domein Sociale Regulatie. Niet ieder kind is dat van zichzelf, of hoeft dat zijn. Juist door te voetballen in een team, pikken ze gaandeweg echt wel wat vaardigheden op. En je kunt je kind en zijn teammaatjes helpen met simpele voorbeelden: Stel dat 4 van jullie ruzie hebben met elkaar, denk je dan dat het nog leuk is om met elkaar te voetballen? Of dat jullie een goede wedstrijd spelen? Nee? Hoe kun je de ruzie dan stoppen?

Tot slot, misschien wel het belangrijkste domein voor een sportend kind: Motivatie. Het leukste is natuurlijk als je voetballertje zingend naar elke training gaat. Dat je hem nooit van zijn stoel hoeft te trekken omdat hij liever FIFA aan het spelen is op zijn computer. Maar zo werkt het niet. Vooral niet in de winter. Voor kinderen is het moeilijk om plezier en lol nu uit te stellen voor een doel op de lange termijn: ‘als ik goed train word ik beter’. Tenzij ze Ronaldo of Cruyff heten, moeten ze nog leren hoe ze zichzelf kunnen motiveren, ook voor iets wat ze heel leuk vinden. Ik heb gemerkt dat als ik de inzet van mijn zoon prijs en beloon, in plaats van alleen het bereikte succes of het resultaat aan het einde van een training of gespeelde wedstrijd, hij daar een goed gevoel van krijgt. Al was de training nog zo koud, nat of saai, een complimentje voor doorzetten gaat er bij hem altijd in. ‘Best goed hè, mam?’, zegt hij dan zelf….heel tevreden.