Misschien heb je het weleens meegemaakt in een feedbackgesprek. Je bent aangekomen bij een Situationele Score op de Doelmatige Driving Force, en je Respondent zegt: “Maar ik ben echt heel doelgericht hoor!”
Een heel begrijpelijke reactie, want woorden roepen bepaalde associaties bij ons op. Maar om de 12 Driving Forces goed uit te leggen aan je Respondent (en om ze zelf echt te doorgronden), heb je één ding nodig: de 6 Driving Forces Sleutelwoorden!
Elk Drijfverenspectrum heeft een Sleutelwoord. Dat Sleutelwoord vertelt jou: wat wordt er op dit Spectrum gemeten, waar gaat dit Spectrum over? En als jij de Sleutelwoorden goed begrijpt, kun jij jouw Respondent precies uitleggen wat het verschil is tussen Doelmatig gedreven zijn en doelgericht werken.
Terug naar de basis: De 6 Driving Forces Sleutelwoorden
Het Intellectuele Spectrum: Sleutelwoord – Kennis
Wat wordt er gemeten?
Welke waarde hecht iemand aan het vergaren van KENNIS?
Iris scoort hoog op Onderzoekend.
Zij bijt zich graag vast in onderwerpen “om het helemaal te doorgronden”. Ze leest meerdere boeken over hetzelfde thema en vindt het heerlijk om verbanden te leggen.
Haar collega Bram scoort hoog op Functioneel.
Hij leert snel als het nodig is, maar alleen als het direct bijdraagt aan het oplossen van een probleem. Hij heeft een boekenkast vol met boeken die hij half gelezen heeft, maar hij weet waar hij de Kennis vandaan kan halen als hij het nodig heeft.
Het Sleutelwoord “Kennis” helpt hier om het verschil tussen Iris en Bram helder te krijgen: Iris wordt gedreven door het zoeken naar Kennis omwille van het begrijpen zelf; zij geniet van het leerproces. Bram zoekt Kennis alleen als het Functioneel is, als het hem direct iets oplevert. Door terug te gaan naar hoe zij omgaan met Kennis, zie je precies waar hun motivatie uit elkaar loopt.
Het Zakelijke Spectrum: Sleutelwoord – Rendement
Wat wordt er gemeten?
Welke waarde hecht iemand aan het creëren van RENDEMENT?
Sven is Doelmatig.
Als teamleider houdt hij precies bij hoeveel tijd elke klant kost en wat de klant het bedrijf oplevert. Hij denkt in targets en stuurt zijn team daarop aan.
Tanja daarentegen is Belangeloos.
Ze werkt net zo hard voor elke klant, omdat ze het belangrijk vindt dat dingen goed en netjes worden afgerond, ook als het niets meetbaars oplevert. Voor haar telt het grotere geheel.
Het Sleutelwoord “Rendement” maakt hier het verschil tussen Sven en Tanja zichtbaar: Sven wordt gedreven door resultaat dat meetbaar en concreet is, terwijl Tanja al voldoening ervaart in het bijdragen aan iets wat voor haar waardevol is, los van meetbare output.
Het Esthetische Spectrum: Sleutelwoord – Impressies
Wat wordt er gemeten?
Welke waarde hecht iemand aan het opdoen van IMPRESSIES?
In de praktijk
Leonie is Belevend.
Als haar team verhuist naar een nieuwe verdieping, is ze bezig met hoe de ruimte aanvoelt, of er genoeg rust is en of de akoestiek klopt.
Koen is Nuchter.
Hij vraagt direct naar de wifi, het koffieapparaat en of zijn bureaustoel meekan. “Die andere dingen zijn bijzaak.”
Het Sleutelwoord “Impressies” helpt hier het verschil te zien: Leonie wordt gedreven door het centraal stellen van haar ‘totaalplaatje’ van sfeer, balans en beleving. Koen kijkt enkel naar wat objectief praktisch werkt; de rest doet voor hem minder ter zake.
Het Sociale Spectrum: Sleutelwoord – Anderen
Wat wordt er gemeten?
Welke waarde hecht iemand aan het helpen van ANDEREN?
In de praktijk:
Miriam is Altruïstisch.
Ze staat altijd klaar voor haar collega’s, ook buiten werktijd. “Als ik kan helpen, dan doe ik dat, no questions asked.”
Rick is Selectief.
Hij helpt ook, maar stelt eerst vragen: “Ben ik wel de juiste persoon om jou te helpen? Heeft dit wel het gewenste effect?” Hij bewaakt zijn eigen ruimte en prioriteiten.
Het Sleutelwoord “Anderen” laat hier het verschil zien tussen Miriam en Rick. Voor Miriam is de Ander het uitgangspunt, ongeacht omstandigheden. Voor Rick is de bereidheid om Anderen te helpen afhankelijk van context, nut en timing.
Het Individualistische Spectrum: Sleutelwoord – Invloed
Wat wordt er gemeten?
Welke waarde hecht iemand aan het uitoefenen van INVLOED?
In de praktijk:
Farid is Bepalend.
Hij stuurt graag aan, neemt snel initiatief en zoekt naar mogelijkheden om zijn ideeën door te voeren. In projectgroepen pakt hij vrijwel altijd de leiding. “Als ik ergens verantwoordelijkheid voor neem, wil ik ook kunnen bepalen hoe we het aanpakken.”
Julia is Ondersteunend.
Ze neemt zelden het voortouw, maar wil graag dat iedereen gehoord wordt. Ze heeft niet de behoefte om op de voorgrond te staan en volgt graag Farids instructies op.
Het Sleutelwoord “Invloed” helpt hier om het verschil te duiden: Farid wordt gedreven door het hebben van persoonlijke Invloed en ruimte om richting te geven, terwijl Julia niet per se Invloed hoeft te hebben op richting of strategie, maar haar schouders graag onder gezamenlijke projecten zet.
Het Ideële Spectrum: Sleutelwoord – Kaders
Wat wordt er gemeten?
Welke waarde hecht iemand aan het navleven van KADERS?
In de praktijk:
Lars is Standvastig.
Hij is overtuigd veganist en leeft strikt volgens zijn principes. “Ik wil weten waar ik voor sta, anders raak ik mezelf kwijt.” Hij leest etiketten nauwkeurig en vermijdt producten waarvan hij vermoedt dat ze niet stroken met zijn overtuiging, ook al is dat soms lastig in sociale situaties.
Tessa is Ontvankelijk.
Ze is vegetariër, maar eet af en toe vlees als ze bij vrienden eet of op reis is. “Er is zelden maar één juiste manier – ik doe wat goed voelt per situatie.” Ze onderzoekt graag de motieven van anderen en laat ruimte voor nuance, ook als het over haar eigen waarden gaat.
Het Sleutelwoord “Kaders” maakt hier het verschil glashelder: Lars vindt richting en consistentie in vaste principes die hij consequent naleeft, ook als hij daarvoor offers moet brengen. Tessa daarentegen zoekt ruimte binnen haar overtuigingen en stelt zich open voor andere invullingen en het eventueel bijstellen van het Kader wanneer nodig.
Conclusie
Wat deze voorbeelden stuk voor stuk laten zien, is dat het begrijpen van een Driving Force begint bij het begrijpen waar het Spectrum over gaat.
En dat zit opgesloten in de essentie van elk Spectrum: het zinnetje “Welke waarde hecht ik aan … ‘SLEUTELWOORD’.”
Het gaat niet over de dingen die we iemand zien doen, maar over de intrinsieke waarde die iemand toekent aan wat op dat Spectrum wordt gemeten: Kennis, Rendement, Impressies, Anderen, Invloed of Kaders.
Zodra je dát helder hebt, wordt het verschil tussen “doelgericht werken” en “Doelmatig gedreven zijn” meteen zichtbaar. Of tussen “Anderen helpen als er om gevraagd wordt” en “Anderen helpen als kernwaarde.”
Wie de 12 Driving Forces Sleutelwoorden kent, heeft ‘de sleutel in handen’ om 12 Driving Forces en dus persoonlijke Drijfveren écht te begrijpen en uit te leggen.
